Month: September 2021

Տասնամյակներ մեզ բաժանում են 1945 թվականի մայիսյան այդ օրվանից, երբ ամբողջ աշխարհը ծափահարեց Հայրենական մեծ պատերազմում Խորհրդային Միության հաղթանակին: Այն շահվեց խորհրդային ժողովրդի, Կարմիր բանակի զինվորների քաջության և հերոսության շնորհիվ, ովքեր հիմնական, որոշիչ ներդրում ունեցան նացիստական ​​Գերմանիայի և նրա դաշնակիցների զինված ուժերի պարտության գործում:

Պատերազմի տարիներին մեր ժողովրդի և նրա զինված ուժերի հերոսական գործողությունները եղել և մնում են հայրենասիրության և հայրենիքի հանդեպ սեր սերմանելու անսպառ աղբյուր: Մեր պատմության ճակատագրական շրջանում դրսևորված այս հոգևոր ներուժին անդրադառնում է նաև ռուսների ժամանակակից սերունդը: Հաղթանակի ժառանգությունը հզոր բարոյական ռեսուրս է ժամանակակից Ռուսաստանի զարգացման համար:

Որո՞նք են պատերազմի հիմնական ռազմաքաղաքական արդյունքները և դասերը, որո՞նք են մեր Հաղթանակի աղբյուրները:

Պատերազմի արդյունքները և դասերը

1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմն ավարտվեց նացիստական ​​Գերմանիայի նկատմամբ խորհրդային ժողովրդի լիակատար հաղթանակով: Ֆաշիզմը վերացվեց բուն Գերմանիայում և մի շարք եվրոպական պետություններում: Inանր, արյունոտ բ

Լենին Վլադիմիր (ՎլադիմիրԻլյիչՈւլյանով) (1870-1924), ռուսական և համաշխարհային հեղափոխական գործիչ, Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական (բոլշևիկյան) կուսակցության հիմնադիրը, 1917 թ. հոկտեմբերյան հեղափոխության կազմակերպիչներից և իրականացնողներից մեկը, ՌՍՖՍՀ ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի նախագահ, պատմության մեջ առաջին համայնավարական պետության ստեղծողը: Ստորև մի փոքր կմասնավորեցնենք Լենինի կառավարման շրջանում հայ ժողովրդի համար բախտորոշ նշանակություն ունեցած որոշ իրողություններ, որոնք հետագայում զգալի դեր են խաղացել ԽՍՀՄ շրջանի քաղաքական բռնաճնշումներում:

1918-1920 թթ. Հայաստանի առաջին անկախ հանրապետության շրջանում, երբ Ցեղասպանությունից փրկված բազմահազար գաղթականներով լեցուն Հայաստանը ստիպված էր զբաղվել Լենինի կառավարության կողմից ստորագրված Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրի հետևանքով Անդրկովկաս, բայց հատկապես Արևելյան Հայաստան լցված թուրքական կանոնավոր բանակի կրկնակի կոտորածներից խաղաղ հայ բնակչության փրկությամբ և թուրքական բանակի գրոհները հետ մղելով, Լենինը բանակցում էր Օսմանյան կայսրության՝ Անտանտի կողմից չգրավված տարածքներում փաստացի իշխանություն հաստատած Մուստաֆա Քեմալի հետ, որը չափազանց ծանր դրության մեջ էր: Մուստաֆա Քեմալը ամեն ջանք գործադրում էր՝ հավաքելու Առաջին աշխարհամարտում պարտված Օսմանյան կայսրության բեկորները: Օսմանյան կայսրությունում հայ ժողովրդի ցեղասպանությունը կազմակերպած և իրականացրած դահիճները, ռազմական հանցագործները, պատերազմում պարտվելուց հետո հայտնվել էին Մոսկվայում՝ համոզելու Լենինին ձեռք մեկնել միայնակ մնացած Քեմալին: Դրա դիմաց Լենինին խոստանում էին Թուրքիան սոցիալիստականացնել: Լենինին ըստ երևույթին չափազանց ոգևորել էր սոցիալիզմը մուսուլմանական Արևելքում տարածելու հեռանկարը՝ անկախ միջոցներից: Դրա գինը Մուստաֆա Քեմալը սահմանել էր՝ մեծ քանակությամբ զինամթերք, դրամ, կովկասյան թուրքերի (թաթարների) հետ՝ ընդհանուր սահման և Հայկական հարցն իր ճաշակով լուծելու հնարավորություն:

Հայկական հարցի լուծման քեմալական ճաշակի գաղափարական կողմն ապահովելու նպատակով Լենինի հանձնարարությամբ հայ բոլշևիկ Ա. միկոյանը 1919 թ. դեկտեմբերի սկզբներին Լենինի համար շարադրել է Ցեղասպանության ընթացքում ջարդված թուրքահայերի և Թուրքահայաստանի հետագա ճակատագրի շուրջ «կոմունիստական կուսակցության» վերաբերմունքի ծրագիրը, որով Ցեղասպանության հետևանքով դատարկված Արևմտյան Հայաստանում պետականություն վերականգնելու հայ ժողովրդի ծրագրերն անվանում է «իմպերիալիստական-գաղութային», «զավթողական» և նույնիսկ «շովինիստական» այն հիմնավորմամբ, որ երեք-չորս տարի առաջ այնտեղ հայ ժողովրդի կոտորվելու հետևանքով կենդանի հայեր չեն մնացել, այնտեղ միայն մուսուլմաններ են ապրում, և հայերի վերադարձն այնտեղ սպառնալիք կստեղծի մուսուլմանների համար: «Եվ առհասարակ,-պնդում է միկոյանը,-միասնական ու անկախ Հայաստանի գաղափարը վնասակար, հանցավոր ու ռեակցիոն քիմերա է, որի դեմ պետք է պայքարի մեր կուսակցությունը» (ՀԱԱ, Ֆ-Պ. 1022, g.5, գ. 306, թ. 18-24;  Հասկանալի է, որ ապագա «սոցիալիստական Թուրքիան» համեմատելի չէր կարող լինել «իմպերիալիստական-գաղութային», «զավթողական», «շովինիստական» Հայաստանի հետ:

Մինչ միկոյնը ծրագիր էր տրամադրում «իմպերիալիստական-գաղութային», «զավթողական», «շովինիստական» Հայաստանից «Արևմտյան Հայաստանում մնացած մուսուլմաններին» պաշտպանելու մասին, 1919 թ. նոյեմբերի 29-ին Պոլսում դաշնագիր է ստորագրվում Ադրբեջանի և Քեմալի միջև, ըստ որի կողմերը պարտավորվում են ա/ Ամեն գնով միմյանց օգնել պահպանելու համար և՛ Թուրքիայի, և՛ Ադրբեջանի հողային ամբողջականությունը, բ/ Ադրբեջանը հանձն էր առնում առանց Թուրքիայի հավանության դաշինք կամ համաձայնագիր չկնքել որևէ երկրի հետ, գ/ Թուրքիան պարտավորվում էր ադրբեջանական բանակը մարզել թուրք սպաների միջոցով (Սիմոնյան Հր., Թուրք-հայկական հարաբերությունների պատմությունից, Երևան, 1991, էջ 366): Դրան զուգահեռ նախապատրաստվում էր Ադրբեջանի և Թուրքիայի միավորումը (Սիմոնյան Հր., նշվ. աշխ., էջ 318), սակայն մինչ այդ ծրագրավորվում էր ստեղծել Մեծ Ադրբեջան (Հարավ Արևմտյան Ադրբեջան՝ Երևանի նահանգի մի մասի, Թիֆլիսի նահանգի Ախալցխայի և Ախալքալաքի գավառների, Աջարիայի հաշվին, և Թերեքի, Դաղստանի, Ղարաբաղի, Պարսկական Ղարադաղի, Թավրիզի միավորում) (Սիմոնյան Հր., նշվ. աշխ., էջ 319): Հազիվ թե Լենինը տեղյակ չէր այդ ծրագրերին: Այդ մասին ապրիլ ամսին Ադրբեջանում արդեն խոսվում էր բարձրաձայն: 1920 թ. ապրիլի 26-ին Մուստաֆա Քեմալն արդեն ձևավորված կառավարության անունից օգնության խնդրանքով պաշտոնապես դիմում է խորհրդային կառավարությանը՝ պարտավորվելով «միավորել ռուսական բոլշևիկների հետ մեր ողջ աշխատանքն ու ռազմական գործողությունները՝ իմպերիալիստական կառավարությունների դեմ պայքարելու և բոլոր ճնշվածներին ազատագրելու նպատակով»: Դրանից երկու օր հետո, ապրիլի 28-ին Ադրբեջանը հաշտ ու խաղաղ հայտարարում է իր «խորհրդային» դառնալու իրողությունը և, իհարկե, առաջին իսկ քայլը «Խորհրդային Ռուսաստանից» օգնության խնդրանքն էր: Սա ակնհայտորեն Կովկասի թուրքերի (թաթարների) հետ Քեմալի համաձայնեցրած գործողություն էր, «թուրքական աշխարհի խորհրդայնացման» Քեմալի խոստման մասնակի իրականացում: Չնայած արտաքին վայելչության պահպանության փորձերին (հայտարարություն տարածվեց, որ Ադրբեջանական խորհրդային անկախ հանրապետության ժամանակավոր ռազմա-հեղափոխական կոմիտեն իշխանության է եկել Բաքվի հեղափոխական պրոլետարիատի և Ադրբեջանի աշխատավոր գյուղացիության կամքով և այդ իշխանությունը հին մուսավաթական կառավարությունը հայտարարում է ժողովրդի դավաճան և անկախության թշնամի)՝ այնուամենայնիվ հայտարարվեց, որ պառլամենտն աշխատում է նույն կազմով (!!) և տեղական վարչակազմերը շարունակում են հանգիստ աշխատել իրենց տեղերում: Այս տարօրինակ «հեղաշրջումը» տեղի էր ունեցել Ադրբեջանական պառլամենտի հանգիստ որոշմամբ, որտեղ ապրիլի 27-ի արտակարգ նիստի ընթացքում կոմունիստները պահանջագիր էին ներկայացրել իշխանությունն իրենց հանձնելու վերաբերյալ և գիշերվա ժամը 12-ին պառլամենտական հանձնաժողովը որոշել է բավարարել այդ պահանջը («Борьба» N 96, ապրիլի 30, 1920 – Погромы армян в Бакинской и Елизаветпольскойгуберниях в 1918–1920 гг. Сборник документов и материалов (Сост. Мирзоян С., Казинян А., Исторический архив РА). Ереван, 2003, էջ 469-470): Իսկ ապրիլի 29-ին Հեղկոմ ստեղծվեց մեկ ամիս առաջ ավերված, ջարդված Շուշիում և մայիսի 12-ին խորհրդային հայտարարվեց Լեռնային Ղարաբաղը: Ադրբեջանի խորհրդայնացմանը հաջորդեց Լենինի կառավարության կողմից «հեղափոխական Թուրքիային» ահռելի ռազմական և ֆինանսական միջոցների տրամադրումը, որն, իհարկե, ուղղվեց նախ և առաջ հայերի ցեղասպանությունը շարունակելու թուրքական ծրագրերի իրականացմանը: 1920 թ. սեպտեմբերի վերջին Թուրքիայի Արևելյան բանակի հրամանատար նշանակված Քյազիմ Կարաբեքիրը հարձակվում է Հայաստանի վրա: Այդ հարձակման նպատակի մասին երկար վերլուծությունների կարիք չկա, այն ինքնին հասկանալի է Թուրքիայի արտգործնախարարի պաշտոնակատար Ահմեդ Մուխթար փաշայի՝ 1920 թ. նոյեմբերի 8-ին Ք. Կարաբեքիրին ուղղված գաղտնի գրությունից, որտեղ մասնավորապես հրահանգվում էր. «Ոչնչացնել հայերի բանակը, բռնախլել զենքը և բաժանել մուսուլմաններին, հայերին զրկել նոր բանակ ստեղծելու իրավունքից, տիրել երկաթուղիներին և անմիջական ուղղակի կապ հաստատել ադրբեջանական թուրքերի հետ» (Հայաստանի ազգային արխիվ, ֆ. 113, ց. 3, գ. 31, թ. 6; «Հայաստանի Հանրապետություն», 16.03.1991): Ավելի ուշ Մուստաֆա Քեմալը պիտի գրի, որ այդ պատերազմի նպատակը «հայկական բանակն ու հայկական պետությունը» ոչնչացնելն էր (Мустафа Кемаль, Путь новой Турции, т. 3, М., 1932, էջ 102): Ապրիլից մինչև սեպտեմբեր մոռացվել էր «բոլոր ճնշվածներին ազատագրելու նպատակը»: Հայաստանը ծանր պարտություն կրեց: Արդյունքում փաստացի ռուս-թուրքական համատեղ ջանքերով ինքնիշխան Հայաստանի դաշնակցական կառավարությունը տապալելուց հետո 1921 թ. կնքվեցին ռուս-թուրքական Մոսկվայի (մարտի 16), ապա՝ Թուրքիայի և Ռուսաստանի ու Անդրկովկասի երեք երկրների «եղբայրության և բարեկամության»՝ Կարսի (հոկտեմբերի 21) Հայաստանի համար կողոպտչական պայմանգրերը, որոնցով Թուրքիային հանձնվեց առկա Հայաստանի հանրապետության տարածքների կեսը և Խորհրդային Հայաստանին պարտավորեցվեց «եղբայր ու բարեկամ» ընդունել Հայաստանին թշնամի մնացող քեմալական Թուրքիային: Այս պայմանագրերին հայ հանրության խուլ անհամաձայնությունը հետագայում զգալի դեր է խաղացել ԽՍՀՄ ընդհանուր քաղաքական բռնաճնշումների հայաստանյան իրողությունների ժամանակ՝ հայ մտավորականությանը «ազգայնական», «իմպերիալիստական», «հակասովետական» մեղադրանքներ ներկայացնելիս:

Չնայած Մուստաֆա Քեմալի, իսկ նրա մահից հետո Թուրքիայի Հանրապետության կառավարությունների կողմից այդ պայմանագիրն արհամարհելու բազմաթիվ ապացույցներին՝ մինչև այսօր ՌԴ-ը, հետևելով Խորհրդային Ռուսաստանի ավանդույթներին, շարունակում է գովերգել Թուրքիայի հետ ձեռք բերված այն բարեկամությունը, որի արդյունքում ԽՍՀՄ-ը բազմաթիվ անգամներ նյութական օգնություն է ցուցաբերել այդպես էլ չխորհրդայնացած, մաքուր «բուրժուական, իմպերիալիստական» Թուրքիային, մի երկրի, որը հռչակվելուց անմիջապես հետո որդեգրեց թանձր ազգայնականության և սոցիալիստներին հետապնդելու ներքին քաղաքականությունը: Մասնավորապես Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադրման 80-ամյակի առթիվ Թուրքիայում ռուսական դեսպանության կայքէջում տեղադրված շնորհավորական ուղերձը լի է ռուսական բարեկամության հավստիացումներով

• Փավստոց Բուզանդ

Փավստոց Բուզանդը ծնվել է 4-եդ դարում, վաճանվել՝ 5-րդ դարում։ Նա հայ պատմագիր է՝ ում շարադրանքի ոճն ազատ է և նման չէ 5-րդ դարի մյուս պատմագիրների ոճին: Հեղինակը հաճախ է մոռանում այս կամ այն տվյալը, մոռացկոտ ու անփույթ է նյութի և թեմաների դասավորության մեջ, միախառնում է իրականությունն ու հրաշապատումը, իսկ ժամանակագրությունը խստորեն չի պահպանում: Բուզանդը չունի Մովսես Խորենացու քննական մտածողությունը, դեպքերը պատճառաբանելու և հիմնավորելու Եղիշեի ունակությունը, սակայն ունի Ագաթանգեղոսի միտումայնությունը:

• Ի՞նչ է ավանդազրույցը

Ավանդազրույցը հայկական հին ժողովրդական բանահյուսության վիպերգական ժանր է։ Ավանդազրույցները երբեմն կոչվում են նաև պատմական բանաստեղծություն, քանի որ նրանցում նկարագրվում են իրական պատմական փաստեր, դեմքեր և դեպքեր։ Հնում կոչվել են նաև «երգք առասպելաց»։ Մովսես Խորենացու վկայությամբ՝ դրանք շատ սիրված են եղել ժողովրդի կողմից և մշտապես անգիր արտասանվել, պատմվել ու երգվել են՝ հատկապես ժողովրդական ծեսերի ու տոնակատարությունների ժամանակ։ Ավանդազրույցներն ունեցել են հարուստ և պատկերավոր լեզու, հերոսները ներկայացվել են զանազան գունեղ արտահայտչամիջոցներով։ Ավանդազրույցների մի մասը հորինված է ազատ ոտանավորով, որը ձևով մոտ է արձակին և խոսքին հաղորդում է ժողովրդական-խոսակցական լեզվի երանգ։

• «Արշակ և Շապուհ» ավանդազրույցի բովանդակությունը

Ավանդազրույցի համաձայն՝ Պարսից Շապուհ II Սասանյան թագավորը զրադաշտականության ամենանվիրական երդումով, խաբեությամբ գերել է հայոց թագավոր Արշակ Բ-ին։ Վերջինս հավատարմությունը փորձելու համար Շապուհը վհուկների ու աստղահմանների խորհրդով հրամայել է Հայաստանից երկու ուղտաբեռ հող բերել և փռել իր ճեմասրահի հատակի կես մասի վրա, և Արշակի հետ զբոսնել այնտեղ։ Շապուհի այն հարցին, թե ինչո՞ւ է Հայոց թագավորը մերժել Պարսից հետ բարեկամություն հաստատելու առաջարկները և երեք տասնամյակ պատերազմել իր դեմ, Արշակը պարսկական հողի վրա մեղա է եկել և ներում է խնդրել, իսկ հայկական հողի վրա ըմբոստացել է։ Շապուհը բանտարկել է Արշակին։
Ըստ զրույցի վերջաբանի՝ Արշակի պալատական ներքին Դրաստամատը, որը պարսկական բանակում մեծամեծ քաջագործություններ էր արել քուշանների դեմ մղված պարսից պատերազմներում, հրաժարվել է պարգևից և փոխարենը մեկ օրով Խուժաստանի Անհուշ բերդում Արշակին այցելելու իրավունք խնդրել։ Նրան թույլատրվել է տեսակցել Արշակի հետ։ Դրաստամատն արձակել է Արշակի կապանքները, հագցրել արքայավայել, կազմակերպել պատվո ճոխ խնջույք, որի ժամանակ անձնասպան են եղել թե՛ Արշակը, թե՛ ինքը։«Արշակ և Շապուհ» ավանդազրույցի գաղափարը

Այս զրույցի հիմնական գաղափարն այն է, որ մարդն իր հայրենիքում, իր հողի վրա է միայն ազատ, հպարտ ու համարձակ, ուստի սրբությամբ պետք է պահպանել հայրենի հողը: 

Հայոց թագավոր Արտաշես Առաջինը եղել է հայոց հզորագույն եւ ամենալավ արքաներից մեկը: Պատահական չէ, որ ժամանակակիցները նրան տվել են «Բարի» — մականունը: Արտաշեսիմասին հյուսվել են մի շարք վիպերգեր եւ առասպելներ `« Արտաշես եւ Երվանդ »,« Արտաշես եւ Սաթենիկ »,« Արտաշես եւ Արտավազդ »:

Շատ զավթիչների պես Հայաստանը փորձում են գրավել նաեւ ալանները, որոնք լեռնային ռազմատենչ մի ցեղ էին: Արտաշեսը կարողանում է պատանդ վերցնել ալանների արքայազնին: Նրա քույրը, Սաթենիկը, իմաստուն խոսքերով եւ իր գեղեցկությամբ կարողանում է նվաճել հայոց թագավորի սիրտը:

Եմ ասում Քեզ, քաջ տղամարդ Արտաշես, 
Որ հաղթեցիր ալանների քաջ ազգին: 
Ալանների գեղաչյա եկ դստերս խոսքերին Լսիր 
եվ տուր պատանուն. 
Օրենք չէ Որովհետեւ, քենի օրական դյուցազունները որ 
Ուրիշ դյուցազն զարմերի կենդանությունը ջնջեն 
Կամ իբրեւ ծառա ստրուկների կարգում պահեն, 
եվ: երկու Քաջ ազգերի մեջ 
Մշտնջենավոր թշնամություն հաստատեն:

Հմայված Արտաշեսը խաղաղություն է հաստատում ալանների հետ եւ փախցնելով Սաթենիկին, դարձնում է իր կինը: Նրա ամուսնության ժամանակ ժողովուրդը չի մոռացվում: Արտաշեսը ժողովրդին բաժանում է ոսկի եւ թանկարժեք քարեր:

Էր տեղում ոսկի անձրեւ 
Արտաշեսի փեսայության ժամանակ: 
Տեղում մարգարիտ Էր 
Սաթենիկի հարսնության ժամանակ:

Արտաշեսը երջանիկ կառավարում է երկիրը մինչեւ իր երեխաների եւ հատկապես Արտավազդի մեծանալը : Արտավազդը, թեեւ արքայի առաջին որդին էր եւ գահաժառանգ, նախանձում էր բոլոր նրանց, ո րոնց  հանդեպ թագավորը բարեհաճ էր, այդ թվում նաեւ ,  իր հարազատներին: Երբ մոտենում է արքայի մահվան ժամը, նրա հպատակներ վշտից ինքնասպան շատ են լինում: Տեսնելով այդ, զայրացած Արտավազդը հորը ասում է, էլ ո Թե ւմ կառավարի  ինքը, Երբ հայրը բոլորին տարավ իր հետ: Վիրավորված Արտաշեսը անիծում է իր որդուն, եւ անեծքը կատարվում է: Օրերից մի օր Արտավազդ արքան որսի է գնում դեպի Մասիսի լանջերը: Նա անսպասելի ընկնում է մի անցքի մեջ, եւ լեռնային քարանձավում նրան հավիտյան շղթայում են: Արքայի հավատարիմ շները կրծում են այդ շղթաները, սակայն դարբինները կրկին ամրացնում են Արտավազդի կապանքները, եւ նա շարունակում է տառապել եւ կրել իր պատիժը կատարած բոլոր հանցանքների համար:

«Արտաշես և Սաթենիկ» ավանդազրույցը Հայոց Արտաշես Ա թագավորի և Ալանաց արքայադուստր Սաթենիկի ամուսնության մասին է. V դարում ժողովրդական երգիչներից գրառել է Մովսես Խորենացին: Ավանդազրույցը պատմվում է հայոց հին ժողովրդական վեպում՝ «Վիպասանքում»: Ստեղծվել է հավանաբար մ. թ. ա. II–I դարերում: Ըստ այդ զրույցի՝ ալանները (ներկայիս օսերի նախնիները) կողոպուտի նպատակով ներխուժել են Հայաստան: Հայոց Արտաշես արքան դուրս է եկել նրանց դեմ պատերազմի: Ալանները փոքր-ինչ հետ են քաշվել և անցել Կուր գետի մյուս ափը: Արտաշեսը կռվի ժամանակ գերել է ալանների արքայազնին, նրանց թագավորը ստիպված հաշտություն է խնդրել՝ խոստանալով այլևս չասպատակել Հայոց աշխարհը: Արտաշեսը մերժել է նրան: Ալանների չքնաղ արքայադուստր Սաթենիկը եղբորը փրկելու համար եկել է գետափ և ձայն տվել հանդիպակաց ափին գտնվող Արտաշեսին.Քե՜զ եմ ասում, քա՜ջ այր Արտաշես,Որ հաղթեցիր քաջ ազգին ալանաց,Եկ լսիր ալանների գեղաչյա դստեր խոսքը՝Տո՜ւր պատանուն,Քանզի սոսկ քենի համար օրենք չէ, որ դյուցազուններըԱյլ դյուցազունների զավակներին զրկեն կյանքիցԿամ ծառա դարձնելով՝ ստրուկների                              կարգում պահենԵվ հավերժ թշնամությունԵրկու քաջ ազգերի մեջ հաստատեն: Արտաշեսը, լսելով այդպիսի իմաստուն խոսքեր և տեսնելով գեղեցիկ արքայադստերը, սիրահարվել է նրան: Նա անմիջապես իր դայակ Սմբատ Բագրատունուն ուղարկել է ալանների թագավորի մոտ՝ խնդրելու Սաթենիկի ձեռքը՝ խոստանալով հաշտություն կնքել և նրա գերված որդուն վերադարձնել: Ալանաց թագավորը, ըստ իրենց սովորության, գլխագին է պահանջել դստեր համար, որի պատճառով Արտաշեսը որոշել է փախցնել Սաթենիկին.Հեծավ արի արքա Արտաշեսըգեղեցիկ Սևուկ նժույգըԵվ հանեց ոսկեօղ շիկափոկ պարանըԵվ որպես սրաթև արծիվ անցկացավ գետըԵվ նետեց ոսկեօղ շիկափոկ պարանը,Գցեց մեջքը ալանաց օրիորդիԵվ շատ ցավեցրեց մեջքը փափուկ                                            օրիորդի՝Արագ հասցնելով նրան իր բանակը:Արտաշեսը Սաթենիկին բերել է Արտաշատ մայրաքաղաք: Թագավորները հաշտվել են և դաշինք կնքել: Արքայական հարսանիքի ժամանակ ոսկի ու մարգարիտ է տեղացել. Ոսկի անձրև էր տեղում Արտաշեսի փեսայության պահին,Մարգարիտ էր տեղում Սաթենիկի հարսնության պահին:Այս սովորույթը պահպանվել է մինչև օրս. հարսանիքի ժամանակ չամիչ, չորացրած մրգեր, ցորեն կամ բրինձ են շաղ տալիս՝ իբրև առատության ու պտղաբերության խորհրդանշան:

Իոսիֆ Վիսարիոնովիչ Ստալինը (իսկական անունը ՝ zhուգաշվիլի) ծնվել է 1879 թվականի դեկտեմբերի 21 -ին (9) (այլ աղբյուրների համաձայն ՝ 1878 թվականի դեկտեմբերի 18 -ին (6)), Վրաստանի Գորի քաղաքում ՝ կոշկակարի ընտանիքում:
1894 թվականին Գորիի աստվածաբանական դպրոցն ավարտելուց հետո Josephոզեֆը սովորում է Թիֆլիսի հոգևոր ճեմարանում, որտեղից հեռացվում է 1899 թվականին հեղափոխական գործունեության համար: Դրանից մեկ տարի առաջ նա միացավ վրացական «Մեսամե-դասի» սոցիալ-դեմոկրատական ​​կազմակերպությանը, իսկ 1901-ից դարձավ հեղափոխական: Միևնույն ժամանակ, «Ստալին» կուսակցության մականունը ամրագրվեց zhուգաշվիլիի համար (նրա մերձավոր շրջապատի համար նա այլ մականուն ուներ « Կոբա »): 1902-1913 թվականներին Ստալինը ձերբակալվեց և վեց անգամ վտարվեց, և չորս անգամ փախավ: Երբ 1903 թվականին (ՌՍԴԲԿ երկրորդ համագումարում) կուսակցությունը բաժանվեց բոլշևիկների և մենշևիկների, Ստալինը սատարեց բոլշևիկների առաջնորդ Լենինին և նրա հանձնարարությամբ ձեռնամուխ եղավ Կովկասում ստորգետնյա մարքսիստական ​​շրջանակների ցանցի ստեղծմանը: 1906-1907 թվականներին Իոսիֆ Ստալինը մասնակցեց Անդրկովկասում մի շարք օտարման կազմակերպմանը: 1907 թվականին եղել է ՌՍԴԲԿ Բաքվի կոմիտեի ղեկավարներից մեկը: 1912 թվականին դարձել է ՌՍԴԲԿ Կենտկոմի Ռուսաստանի բյուրոյի անդամ: 1917 -ի մարտից նա մասնակցել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության նախապատրաստմանն ու իրականացմանը. Նա եղել է ՌՍԴԲԿ (բ) կենտրոնական կոմիտեի քաղբյուրոյի անդամ, զինված ապստամբության ղեկավարության ռազմահեղափոխական կենտրոնի անդամ: . 1917-1922 թվականներին եղել է Ազգությունների գծով ժողովրդական կոմիսար: Քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում նա կատարել է ՀԿԿ (բ) կենտրոնական կոմիտեի և խորհրդային կառավարության կարևոր հանձնարարությունները. եղել է Համառուսաստանյան կենտրոնական գործադիր կոմիտեի Աշխատավորների և գյուղացիների պաշտպանության խորհրդի անդամ, եղել է Հանրապետության հեղափոխական ռազմական խորհրդի անդամ, հարավային, արևմտյան և հարավ-արևմտյան հեղափոխական ռազմական խորհրդի անդամ Ճակատներ: Երբ 1922 թվականի ապրիլի 3 -ին RCP (b) կենտրոնական կոմիտեի պլենում ստեղծվեց նոր պաշտոն ՝ Կենտրոնական կոմիտեի գլխավոր քարտուղար: Ստալինը ընտրվեց առաջին գլխավոր քարտուղար: Կուսակցության կառուցվածքում այս պաշտոնը զուտ տեխնիկական բնույթ ուներ: Բայց դրա թաքնված ուժը կայանում էր նրանում, որ գլխավոր քարտուղարն էր նշանակում ստորին կուսակցությունների ղեկավարներին, ինչի շնորհիվ Ստալինը կազմեց անձամբ հավատարիմ մեծամասնություն կուսակցության անդամների միջին օղակներում: Ստալինն այս պաշտոնը զբաղեցրեց մինչև իր կյանքի վերջը (1922 -ից ՝ ՌԿԿ կենտկոմի գլխավոր քարտուղար (բ), 1925 -ի դեկտեմբերից ՝ ՎԿՊ (բ), 1934 -ից ՝ ՎԿԿ կենտկոմի քարտուղար ( բ), 1952 -ից ՝ ԽՄԿԿ): Լենինի մահից հետո Ստալինն իրեն հայտարարեց Լենինի ստեղծագործության և նրա ուսմունքների միակ իրավահաջորդը: Ստալինը հռչակեց «սոցիալիզմը կառուցելու մեկ, առանձին վերցրած երկրում» ընթացքը: Նա իրականացրել է երկրի բռնի ինդուստրացումը և գյուղացիական տնտեսությունների բռնի կոլեկտիվացումը: Արտաքին քաղաքականության մեջ նա հավատարիմ էր «կապիտալիստական ​​շրջապատման» դեմ պայքարի և միջազգային կոմունիստական ​​և աշխատավորական շարժմանը սատարող դասակարգային գծին: 1930-ականների կեսերին Ստալինը կենտրոնացրել էր իր ձեռքում պետական ​​իշխանության ամբողջությունը և, փաստորեն, դարձավ խորհրդային ժողովրդի միանձնյա առաջնորդը: Հին կուսակցության առաջնորդներըՏրոցկին, inինովևը, Կամենևը, Բուխարինը, Ռիկովը և այլք, որոնք հակաստալինյան ընդդիմության մաս էին կազմում, աստիճանաբար հեռացվեցին կուսակցությունից, այնուհետև ֆիզիկապես ոչնչացվեցին որպես« ժողովրդի թշնամիներ »: 1930-ականների երկրորդ կեսին երկրում հաստատվեց ամենախիստ ահաբեկչության ռեժիմը, որն իր գագաթնակետին հասավ 1937-1938 թվականներին: «Enemiesողովրդի թշնամիների» որոնումն ու ոչնչացումը ազդել է ոչ միայն կուսակցական բարձրագույն մարմինների և բանակի, այլև խորհրդային հասարակության լայն շերտերի վրա: ԽՍՀՄ միլիոնավոր քաղաքացիներ անօրինական ճնշումների են ենթարկվել լրտեսության, դիվերսիայի, դիվերսիայի շինծու, չհիմնավորված մեղադրանքներով. ուղարկվել ճամբարներ կամ մահապատժի ենթարկվել NKVD- ի նկուղներում:
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո Ստալինը կենտրոնացրեց իր ողջ քաղաքական և ռազմական ուժը ՝ որպես Պաշտպանության պետական ​​կոմիտեի նախագահ (1941 թ. Հունիսի 30-1945 թ. Սեպտեմբերի 4) և ԽՍՀՄ զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատար: Միևնույն ժամանակ, նա ստանձնեց ԽՍՀՄ Պաշտպանության ժողովրդական կոմիսարի պաշտոնը (1941 թ. Հուլիսի 19 – 1946 թ. Մարտի 15 ռազմական գործողությունների համար:
Պատերազմի տարիներին Իոսիֆ Ստալինը ԱՄՆ նախագահ Ռուզվելտի և Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Չերչիլի հետ միասին նախաձեռնեց հակահիտլերյան կոալիցիայի ստեղծումը: Նա ներկայացնում էր ԽՍՀՄ-ը հակահիտլերյան կոալիցիայի մասնակից երկրների հետ բանակցություններում (Թեհրան, 1943, Յալթա, 1945, Պոտսդամ, 1945):
Պատերազմի ավարտից հետո, որի ընթացքում խորհրդային բանակն ազատագրեց Արևելյան և Կենտրոնական Եվրոպայի երկրների մեծ մասը, Ստալինը դարձավ «համաշխարհային սոցիալիստական ​​համակարգ» ստեղծելու գաղափարախոսն ու գործնականը, որը հանդիսանում էր աշխարհի առաջացման հիմնական գործոններից մեկը: «սառը պատերազմ» և ԽՍՀՄ և ԱՄՆ ռազմաքաղաքական առճակատում: …
1945 թվականի հունիսի 27 -ին Ստալինին շնորհվեց Խորհրդային Միության գեներալիսիմոսի կոչում:
1946 թվականի մարտի 19 -ին, խորհրդային կառավարման ապարատի վերակազմավորման ընթացքում, Ստալինը նշանակվեց ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի նախագահ և ԽՍՀՄ զինված ուժերի նախարար:
Պատերազմից հետո նա զբաղվում էր պատերազմով ավերված երկրի ազգային տնտեսության վերականգնմամբ ՝ ուշադրություն դարձնելով Խորհրդային Միության պաշտպանունակության բարձրացմանը և բանակի ու նավատորմի տեխնիկական վերազինմանը: Նա խորհրդային «ատոմային նախագծի» իրականացման հիմնական նախաձեռնողներից մեկն էր, որը նպաստեց ԽՍՀՄ -ի փոխակերպմանը երկու «գերտերություններից» մեկի:
(Ռազմական հանրագիտարան. Գլխավոր խմբագրական հանձնաժողովի նախագահ Ս.Բ. Իվանով. Ռազմական հրատարակչություն: Մոսկվա: 2004 թ. 8 հատորներում: ISBN 5 203 01875 – 8)
Իոսիֆ Ստալինը մահացել է 1953 թվականի մարտի 5 -ին (պաշտոնական վարկածով ՝ ուղեղի լայնածավալ արյունահոսությունից): Նրա մարմնով սարկոֆագը տեղադրվել է Լենինի սարկոֆագի կողքին գտնվող դամբարանում:
ԽՄԿԿ XX (1956) և XXII (1961) համագումարները կտրուկ քննադատության ենթարկեցին այսպես կոչված անձի պաշտամունքը և Ստալինի գործունեությունը: ԽՄԿԿ XXII համագումարի որոշմամբ (իրականում Նիկիտա Խրուշչովի նախաձեռնությամբ), 1961 թվականի հոկտեմբերի 31 -ին, Ստալինի մարմինը վերաթաղվեց Կրեմլի պատի դամբարանի ետևում:

«Девочка моя!
Сейчас ночь. Рождественская ночь. Все вооруженные воины моей маленькой крепости уснули. Спят твой брат, твоя сестра. Даже твоя мать уже спит. Я чуть не разбудил уснувших птенцов, добираясь до этой полуосвещенной комнаты. Как далеко ты от меня! Но пусть я ослепну, если твой образ не стоит всегда перед моими глазами. Твой портрет – здесь на столе, и здесь, возле моего сердца. А где ты? Там, в сказочном Париже, танцуешь на величественной театральной сцене на Елисейских полях. Я хорошо знаю это, и все же мне кажется, что в ночной тишине я слышу твои шаги, вижу твои глаза, которые блестят, словно звезды на зимнем небе.

Я слышу, что ты исполняешь в этом праздничном и светлом спектакле роль персидской красавицы, плененной татарским ханом. Будь красавицей и танцуй! Будь звездой и сияй! Но если восторги и благодарность публики тебя опьянят, если аромат преподнесенных цветов закружит тебе голову, то сядь в уголочек и прочитай мое письмо, прислушайся к голосу своего сердца. Я твой отец, Джеральдина! Я Чарли, Чарли Чаплин! Знаешь ли ты, сколько ночей я просиживал у твоей кроватки, когда ты была совсем малышкой, рассказывая тебе сказки о спящей красавице, о недремлющем драконе? А когда сон смежал мои старческие глаза, я насмехался над ним и говорил: “Уходи! Мой сон – это мечты моей дочки!”

Я видел твои мечты, Джеральдина, видел твое будущее, твой сегодняшний день. Я видел девушку, танцующую на сцене, фею, скользящую по небу. Слышал, как публике говорили: “Видите эту девушку? Она дочь старого шута. Помните, его звали Чарли?” Да, я Чарли! Я старый шут! Сегодня твой черед. Танцуй! Я танцевал в широких рваных штанах, а ты танцуешь в шелковом наряде принцессы. Эти танцы и гром аплодисментов порой будут возносить тебя на небеса. Лети! Лети туда! Но спускайся и на землю! Ты должна видеть жизнь людей, жизнь тех уличных танцовщиков, которые пляшут, дрожа от холода и голода. Я был таким, как они, Джеральдина. В те ночи, в те волшебные ночи, когда ты засыпала, убаюканная моими сказками, я бодрствовал.

Я смотрел на твое личико, слушал удары твоего сердечка и спрашивал себя: “Чарли, неужели этот котенок когда-нибудь узнает тебя?” Ты не знаешь меня, Джеральдина. Множество сказок рассказывал я тебе в те далекие ночи, но свою сказку – никогда. А она тоже интересна. Это сказка про голодного шута, который пел и танцевал в бедных кварталах Лондона, а потом собирал милостыню. Вот она, моя сказка! Я познал, что такое голод, что такое не иметь крыши над головой. Больше того, я испытал унизительную боль скитальца-шута, в груди которого бушевал целый океан гордости, и эту гордость больно ранили бросаемые монеты. И все же я жив, так что оставим это.

Лучше поговорим о тебе. После твоего имени – Джеральдина – следует моя фамилия – Чаплин. С этой фамилией более сорока лет я смешил людей на земле. Но плакал я больше, нежели они смеялись. Джеральдина, в мире, в котором ты живешь, существуют не одни только танцы и музыка! В полночь, когда ты выходишь из огромного зала, ты можешь забыть богатых поклонников, но не забывай спросить у шофера такси, который повезет тебя домой, о его жене. И если она беременна, если у них нет денег на пеленки для будущего ребенка, положи деньги ему в карман. Я распорядился, чтобы в банке оплачивали эти твои расходы. Но всем другим плати строго по счету. Время от времени езди в метро или на автобусе, ходи пешком и осматривай город.

Приглядывайся к людям! Смотри на вдов и сирот! И хотя бы один раз в день говори себе: “Я такая же, как они”. Да, ты одна из них, девочка! Более того. Искусство, прежде чем дать человеку крылья, чтобы он мог взлететь ввысь, обычно ломает ему ноги. И если наступит день, когда ты почувствуешь себя выше публики, сразу же бросай сцену.

На первом же такси поезжай в окрестности Парижа. Я знаю их очень хорошо! Там ты увидишь много танцовщиц вроде тебя, даже красивее, грациознее, с большей гордостью. Ослепительного света прожекторов твоего театра там не будет и в помине. Прожектор для них – Луна.

Вглядись хорошенько, вглядись! Не танцуют ли они лучше тебя? Признайся, моя девочка! Всегда найдется такой, кто танцует лучше тебя, кто играет лучше тебя! И помни: в семье Чарли не было такого грубияна, который обругал бы извозчика или надсмеялся над нищим, сидящим на берегу Сены. Я умру, но ты будешь жить. Я хочу, чтобы ты никогда не знала бедности. С этим письмом посылаю тебе чековую книжку, чтобы ты могла тратить сколько пожелаешь. Но когда истратишь два франка, не забудь напомнить себе, что третья монета – не твоя. Она должна принадлежать незнакомому человеку, который в ней нуждается. А такого ты легко сможешь найти. Стоит только захотеть увидеть этих незнакомых бедняков, и ты встретишь их повсюду. Я говорю с тобой о деньгах, ибо познал их дьявольскую силу. Я немало провел времени в цирке. И всегда очень волновался за канатоходцев.

Но должен сказать тебе, что люди чаще падают на твердой земле, чем канатоходцы с ненадежного каната. Может быть, в один из званых вечеров тебя ослепит блеск какого-нибудь бриллианта. В этот же момент он станет для тебя опасным канатом, и падение для тебя неминуемо. Может быть, в один прекрасный день тебя пленит прекрасное лицо какого-нибудь принца. В этот же день ты станешь неопытным канатоходцем, а неопытные падают всегда. Не продавай своего сердца за золото и драгоценности. Знай, что самый огромный бриллиант – это солнце. К счастью, оно сверкает для всех. А когда придет время, и ты полюбишь, то люби этого человека всем сердцем. Я сказал твоей матери, чтобы она написала тебе об этом. Она понимает в любви больше меня, и ей лучше самой поговорить с тобой об этом. Работа у тебя трудная, я это знаю.

Твое тело прикрыто лишь куском шелка. Ради искусства можно появиться на сцене и обнаженным, но вернуться оттуда надо не только одетым, но и более чистым. Я стар, и может быть, мои слова звучат смешно. Но, по-моему, твое обнаженное тело должно принадлежать тому, кто полюбит твою обнаженную душу. Не страшно, если твое мнение по этому вопросу десятилетней давности, то есть принадлежит уходящему времени. Не бойся, эти десять лет не состарят тебя. Но как бы то ни было, я хочу, чтобы ты была последним человеком из тех, кто станет подданным острова голых. Я знаю, что отцы и дети ведут между собой вечный поединок. Воюй со мной, с моими мыслями, моя девочка! Я не люблю покорных детей. И пока из моих глаз не потекли слезы на это письмо, я хочу верить, что сегодняшняя рождественская ночь – ночь чудес.

Мне хочется, чтобы произошло чудо, и ты действительно все поняла, что я хотел тебе сказать. Чарли уже постарел, Джеральдина. Рано или поздно вместо белого платья для сцены тебе придется надеть траур, чтобы прийти к моей могиле. Сейчас я не хочу расстраивать тебя. Только время от времени всматривайся в зеркало – там ты увидишь мои черты. В твоих жилах течет моя кровь. Даже тогда, когда кровь в моих жилах остынет, я хочу, чтобы ты не забыла своего отца Чарли. Я не был ангелом, но всегда стремился быть человеком. Постарайся и ты.

Целую тебя.

ՉԱՐԼԻ ՉԱՊԼԻՆԻ ՆԱՄԱԿԸ ԴՍՏԵՐԸ

Դուստր իմ, հիմա գիշեր է: Սուրբ ծննդյան գիշեր է: Իմ փոքրիկ ամրոցի բոլոր անզեն պահապանները քնել են: Քնած են և եղբայրդ, և քույրդ: Նույնիսկ մայրդ արդեն քնել է: Ես քիչ մնաց արթնացնեի այդ նիրհող թռչնակներին, մինչ կհասնեի իմ այս աղոտ լուսավորված սենյակը: Ինչքան հեռու եմ քեզանից, բայց թող կուրանան աչքերս, թե քո պատկերը թեկուզ մի ակնթարթ հեռանում է աչքիս առաջից: Նա այստեղ է` իմ սեղանին, այստեղ` սրտիս մեջ: Այդտեղ` հեքիաթային Փարիզում, դու պարում ես փառահեղ թատրոնի բեմահարթակի վրա… Գեղեցկուհի եղիր և պարիր, աստղ եղիր ու փայլիր, բայց եթե հանդիսատեսի ցնծությունն ու շնորհակալության խոսքերն արբեցնեն քեզ, եթե գլուխդ պտույտ գա քեզ ընծայված ծաղիկների բույրից, ապա քաշվիր մի անկյուն և կարդա իմ նամակը, ունկնդիր եղիր հորդ ձայնին:

Գիտե՞ս, թե քանի գիշեր եմ անցկացրել քո մահճակալի մոտ, երբ դու փոքր էիր, քեզ հեքիաթներ էի պատմում և քնած քեղեցկուհու, և մշտարթուն վիշապի մասին: Ես տեսնում էի քո երազանքները, Ջերալդինա, տեսնում էի քո ապագան, քո այսօրը, ես տեսնում էի բեմահարթակի վրա խաղացող մի աղջկա, երկնքում ճախրող մի փերու:

…Պարիր… Այդ պարերն ու ծափահարությունների որոտը քեզ երկինք կհանեն: Բարձրացիր այնտեղ, աղջիկս, բայց և վերադարձիր երկիր. դու պետք է տեսնես` ինչպես են ապրում մարդիկ, ինչպես են ապրում այն ծայրամասերի փողոցի պարուհիները. նրանք պարում են ցրտից ու սովից դողալով: Ես այնպիսին եմ եղել, ինչպիսին նրանք են, Ջերալդինա… Ես շատ հեքիաթներ եմ պատմել քեզ այն երկար գիշերներին, բայց իմը` իմ հեքիաթը, չեմ պատմել: Իսկ դա նույնիսկ հետաքրքիր է: Հեքիաթ քաղցած ծաղրածուի մասին, որ պարում ու երգում էր Լոնդոնի աղքատ թաղամասերում, իսկ ապա… ողորմություն հայցում…

Ահա նա` իմ հեքիաթը: Ես գիտեմ ինչ բան է սովը. ինչ է անօթևան լինելը: Դեռ ավելին, ես ճաշակել եմ ստորացնող մորմոքը այն թափառական ծաղրածուի, որի կրծքի տակ փոթորիկ էր, հպարտության մի ամբողջ օվկիանոս, և այդ հպարտությունը մեռցնում էին նետած դրամները…

Ավելի լավ է խոսենք քո մասին:

Քո անվանը, Ջերալդինա, հետևում է իմը` Չապլին: Այդ անունով ես ավելի քան քառասուն տարի ծիծաղեցրել եմ մարդկանց: Բայց ես ավելի լաց եմ եղել, քան նրանք ծիծաղել են: Ջերալդինա, այն աշխարհում, որտեղ ապրում ես դու, միայն պարերն ու երաժշտությունը չէ, որ գոյություն ունեն… Կեսգիշերին, երբ դուրս ես գալիս մեծ դահլիճից, կարող ես մոռանալ քո հարուստ երկրպագուներին, բայց մի մոռացիր այն տաքսու վարորդին, որը քեզ տուն է տանում, հարցրու նրա կնոջ մասին… Եվ եթե նրանք փող չունեն երեխայի համար շապիկներ գնելու, փող դիր նրա ձեռքը: Ես կարգադրել եմ, որպեսզի բանկում վճարեն քո այդօրինակ ծախսերը…

Ժամանակ առ ժամանակ օգտվիր մետրոյից, կամ շրջիր ավտոբուսով և ավելի հաճախ քայլիր, դիտիր քաղաքը: Զննիր մարդկանց, նայիր այրիներին և որբերին, և գոնե օրը մեկ անգամ ասա ինքդ քեզ. «Ես այնպիսին եմ, ինչպիսին նրանք են»: Այո, դու հենց այնպիսին ես, ինչպիսին նրանք են, դստրիկս: Եվ նույնիսկ ավելի պակաս: Արվեստը նախքան մարդուն թևեր տալը, որպեսզի նա կարողանա ճախրել ամպերից վեր, սովորաբար կոտրում է նրա ոտքերը: Եվ եթե գա այդ պահը, երբ դու քեզ վեր զգաս հասարակությունից, անմիջապես թող բեմը: Նստիր առաջին իսկ պատահած տաքսին և գնա Փարիզի արվարձանները:

Դրանք ինձ շատ լավ ծանոթ են: Դու այնտեղ կտեսնես շատ պարուհիների, այնպիսիններին, ինչպիսին դու ես, նույնիսկ ավելի գեղեցիկների, ավելի նազելիների, ավելի հպարտների, քան դու ես: Քո թատրոնի լուսարձակների կուրացուցիչ լույսերն այնտեղ չկան: Նրանց լուսարձակը լուսինն է:

Նայիր, ուշադիր նայիր: Չի՞ թվում քեզ արդյոք, որ նրանք քեզանից լավ են պարում: Խոստովանիր, աղջիկս: Միշտ էլ կգտնվի մեկը, որ քեզնից լավ կպարի և քեզնից լավ կխաղա: Եվ հիշիր, Չապլինի ընտանիքում չի եղել այնքան անտաշ մեկը, որ հայհոյեր կառապանին կամ ծաղրեր Սենայի ափին նստած աղքատին:

…Այս նամակի հետ քեզ ուղարկում եմ չլրացված դրամական չեկ, որպեսզի դու կարողանաս ծախսել այնքան, որքան ցանկանում ես: Բայց, երբ ծախսես երկու ֆրանկ, մի մոռանա հիշեցնել քեզ, որ երրորդը քոնը չէ և պետք է պատկանի այն անծանոթին, որն ունի դրա կարիքը: Իսկ դու կգտնես այդպիսի մեկին: Ես խոսում եմ փողի մասին, որովհետև գիտեմ նրա դիվային ուժը: Գիտե՞ս՝ ես շատ ժամանակ եմ անցկացրել կրկեսում և միշտ երկյուղ եմ զգացել լարախաղացների համար: Բայց պետք է քեզ, աղջիկս, ասեմ մի ճշմարտություն: Մարդիկ գետնի վրա ավելի անհաստատ են, քան լարախաղացները` երերուն լարի վրա: Գուցե կարող է պատահել` այս գիշեր քեզ կուրացնի մի թանկագին ադամանդի փայլը. Հենց դա էլ կլինի քո անհուսալի պարանը, և քո անկումն անխուսափելի է:

…Ուզում եմ հավատալ, որ ծննդյան այս գիշերը հրաշալիքների գիշեր է: Ես կցանկանայի, որ հրաշք կատարվեր, որ դու իսկապես հասկանայիր այն բոլորը, ինչ ցանկացա ասել քեզ:

…Ես հրեշտակ չեմ եղել, բայց որքան կարողացել եմ, ձգտել եմ մարդ լինել:

Փորձիր և դու:

Համբուրում եմ քեզ: